zohreh
08-20-2008, 11:41 AM
بمب هسته اي چگونه كار مي*كند؟
شما احتمالاً در كتابهاي تاريخ خوانده*ايد كه بمب هسته*اي در جنگ جهاني دوم توسط آمريكا عليه ژاپن بكار رفت و ممكن است فيلم*هايي را ديده باشيد كه در آنها بمب*هاي هسته*اي منفجر مي*شوند. درحاليكه در اخبار مي*شنويد، برخي كشورها راجع به خلع سلاح اتمي با يكديگر گفتگو مي*كنند، كشورهايي مثل هند و پاكستان سلاح*هاي اتمي خود را توسعه مي*دهند.
ما ديده*ايم كه اين وسايل چه نيروي مخرب خارق*العاده*اي دارند، ولي آنها واقعاً چگونه كار مي*كنند؟ بمب هسته*اي چگونه توليد مي*شود و پس از يك انفجار هسته*اي چه اتفاقي مي*افتد؟
فيزيك هسته*اي
انرژي هسته*اي به 2 روش توليد مي*شود:
1- شكافت هسته*اي: در اين روش هسته يك اتم توسط يك نوترون به دو بخش كوچكتر تقسيم مي*شود. در اين روش غالباً از عنصر اورانيوم استفاده مي*شود.
2- گداخت هسته*اي: در اين روش كه در سطح خورشيد هم اجرا مي*شود، معمولاً هيدروژن*ها با برخورد به يكديگر تبديل به هليوم مي*شوند و در اين تبديل، انرژي بسيار زيادي بصورت نور و گرما توليد مي*شود.
طراحي بمب*هاي هسته*اي:
براي توليد بمب هسته*اي، به يك سوخت شكافت*پذير يا گداخت*پذير، يك وسيله راه*انداز و روشي كه اجازه دهد تا قبل از اينكه بمب خاموش شود، كل سوخت شكافته يا گداخته شود نياز است.
بمب*هاي اوليه با روش شكافت هسته*اي و بمب*هاي قويتر بعدي با روش گداخت هسته*اي توليد شدند. در اين بخش دو نمونه از بمب هاي ساخته شده را بررسي مي كنيم:
بمب* شكافت هسته*اي :
1-* هسته*اي (پسر كوچك) كه روي شهر هيروشيما و در سال 1945 منفجر شد.
2- هسته*اي (مرد چاق) كه روي شهر ناكازاكي و در سال 1945 منفجر شد.
بمب گداخت هسته*اي : بمب گداخت هسته*اي كه در ايسلند بصورت آزمايشي در سال 1952 منفجر شد.
بمب*هاي شكافت هسته*اي:
بمب*هاي شكافت هسته*اي از يك عنصر شبيه اورانيوم 235 براي انفجار هسته*اي استفاده مي*كنند. اين عنصر از معدود عناصري است كه جهت ايجاد انرژي بمب هسته*اي استفاده مي*شود. اين عنصر خاصيت جالبي دارد: هرگاه يك نوترون آزاد با هسته اين عنصر برخورد كند، هسته به سرعت نوترون را جذب مي*كند و اتم به سرعت متلاشي مي*شود. نوترون*هاي آزاد شده از متلاشي شدن اتم، هسته*هاي ديگر را متلاشي مي*كنند.
زمان برخورد و متلاشي شدن اين هسته*ها بسيار كوتاه است (كمتر از ميلياردم ثانيه ! ) هنگامي كه يك هسته متلاشي مي*شود، مقدار زيادي گرما و تشعشع گاما آزاد مي*كند.
مقدار انرژي موجود در يك پوند اورانيوم معادل يك ميليون گالن بنزين است!
در طراحي بمب*هاي شكافت هسته*اي، اغلب از دو شيوه استفاده مي*شود:
روش رها كردن گلوله:
در اين روش يك گلوله حاوي اورانيوم 235 بالاي يك گوي حاوي اورانيوم (حول دستگاه مولد نوترون) قرار دارد.
هنگامي كه اين بمب به زمين اصابت مي*كند، رويدادهاي زير اتفاق مي*افتد:
1- مواد منفجره پشت گلوله منفجر مي*شوند و گلوله به پائين مي*افتد.
2- گلوله به كره برخورد مي*كند و واكنش شكافت هسته*اي رخ مي*دهد.
3- بمب منفجر مي*شود.
در بمب هيروشيما از اين روش استفاده شده بود. نحوه انفجار اين بمب در شكل زير نمايش داده شده است:
روش انفجار از داخل:
در اين روش كه انفجار در داخل گوي صورت مي*گيرد، پلوتونيم 239 قابل انفجار توسط يك گوي حاوي اورانيوم 238 احاطه شده است.
هنگامي كه مواد منفجره داخلي آتش گرفت رويدادهاي زير اتفاق مي*افتد:
1- مواد منفجره روشن مي*شوند و يك موج ضربه*اي ايجاد مي*كنند.
2- موج ضربه*اي، پلوتونيم را به داخل كره مي*فرستد.
3- هسته مركزي منفجر مي*شود و واكنش شكافت هسته*اي رخ مي*دهد.
4- بمب منفجر مي*شود.
بمبي كه در ناكازاكي منفجر شد، از اين شيوه استفاده كرده بود. نحوه انفجار اين بمب، در شكل زير نمايش داده شده است.
بمب* گداخت هسته*اي: بمب*هاي شكافت هسته*اي، چندان قوي نبودند!
بمب*هاي گداخت هسته*اي ، بمب هاي حرارتي هم ناميده مي*شوند و در ضمن بازدهي و قدرت تخريب بيشتري هم دارند. دوتريوم و تريتيوم كه سوخت اين نوع بمب به شمار مي*روند، هردو به شكل گاز هستند و بنابراين امكان ذخيره*سازي آنها مشكل است. اين عناصر بايد در دماي بالا، تحت فشار زياد قرار گيرند تا عمل همجوشي هسته*اي در آنها صورت بگيرد. در اين شيوه ايجاد يك انفجار شكافت هسته*اي در داخل، حرارت و فشار زيادي توليد مي*كند و انفجار گداخت هسته*اي شكل مي*گيرد. در طراحي بمبي كه در ايسلند بصورت آزمايشي منفجر شد، از اين شيوه استفاده شده بود.
اثر بمب*هاي هسته*اي:
انفجار يك بمب هسته*اي روي يك شهر پرجمعيت خسارات وسيعي به بار مي آورد. درجه خسارت به فاصله از مركز انفجار بمب كه كانون انفجار ناميده مي*شود بستگي دارد.
زيانهاي ناشي از انفجار بمب هسته*اي عبارتند از :
- موج شديد گرما كه همه چيز را مي*سوزاند.
- فشار موج ضربه*اي كه ساختمان*ها و تاسيسات را كاملاً تخريب مي*كند.
- تشعشعات راديواكتيويته كه باعث سرطان مي*شود.
- بارش راديواكتيو (ابري از ذرات راديواكتيو كه بصورت غبار و توده سنگ*هاي متراكم به زمين برمي*گردد. دركانون زلزله، همه*چيز تحت دماي 300 ميليون درجه سانتي*گراد تبخير مي*شود! در خارج از كانون زلزله، اغلب تلفات به خاطر سوزش ايجادشده توسط گرماست و بخاطر فشار حاصل از موج انفجار ساختمانها و تاسيسات خراب مي*شوند. در بلندمدت، ابرهاي راديواكتيو توسط باد در مناطق دور ريزش مي*كند و باعث آلوده شدن موجودات، آب و محيط زندگي مي**شود.
دانشمندان با بررسي اثرات مواد راديواكتيو روي بازماندگان بمباران ناكازاكي و هيروشيما دريافتند كه اين مواد باعث: ايجاد تهوع، آب*مرواريد چشم، ريزش مو و كم*شدن توليد خون در بدن مي*شود. در موارد حادتر، مواد راديواكتيو باعث ايجاد سرطان و نازايي هم مي*شوند. سلاح*هاي اتمي داراي نيروي مخرب باورنكردني هستند، به همين دليل دولتها سعي دارند تا بر دستيابي صحيح به اين تكنولوژي نظارت داشته باشند تا ديگر اتفاقي بدتر از انفجارهاي ناكازاكي و هيروشيما رخ ندهد.
شما احتمالاً در كتابهاي تاريخ خوانده*ايد كه بمب هسته*اي در جنگ جهاني دوم توسط آمريكا عليه ژاپن بكار رفت و ممكن است فيلم*هايي را ديده باشيد كه در آنها بمب*هاي هسته*اي منفجر مي*شوند. درحاليكه در اخبار مي*شنويد، برخي كشورها راجع به خلع سلاح اتمي با يكديگر گفتگو مي*كنند، كشورهايي مثل هند و پاكستان سلاح*هاي اتمي خود را توسعه مي*دهند.
ما ديده*ايم كه اين وسايل چه نيروي مخرب خارق*العاده*اي دارند، ولي آنها واقعاً چگونه كار مي*كنند؟ بمب هسته*اي چگونه توليد مي*شود و پس از يك انفجار هسته*اي چه اتفاقي مي*افتد؟
فيزيك هسته*اي
انرژي هسته*اي به 2 روش توليد مي*شود:
1- شكافت هسته*اي: در اين روش هسته يك اتم توسط يك نوترون به دو بخش كوچكتر تقسيم مي*شود. در اين روش غالباً از عنصر اورانيوم استفاده مي*شود.
2- گداخت هسته*اي: در اين روش كه در سطح خورشيد هم اجرا مي*شود، معمولاً هيدروژن*ها با برخورد به يكديگر تبديل به هليوم مي*شوند و در اين تبديل، انرژي بسيار زيادي بصورت نور و گرما توليد مي*شود.
طراحي بمب*هاي هسته*اي:
براي توليد بمب هسته*اي، به يك سوخت شكافت*پذير يا گداخت*پذير، يك وسيله راه*انداز و روشي كه اجازه دهد تا قبل از اينكه بمب خاموش شود، كل سوخت شكافته يا گداخته شود نياز است.
بمب*هاي اوليه با روش شكافت هسته*اي و بمب*هاي قويتر بعدي با روش گداخت هسته*اي توليد شدند. در اين بخش دو نمونه از بمب هاي ساخته شده را بررسي مي كنيم:
بمب* شكافت هسته*اي :
1-* هسته*اي (پسر كوچك) كه روي شهر هيروشيما و در سال 1945 منفجر شد.
2- هسته*اي (مرد چاق) كه روي شهر ناكازاكي و در سال 1945 منفجر شد.
بمب گداخت هسته*اي : بمب گداخت هسته*اي كه در ايسلند بصورت آزمايشي در سال 1952 منفجر شد.
بمب*هاي شكافت هسته*اي:
بمب*هاي شكافت هسته*اي از يك عنصر شبيه اورانيوم 235 براي انفجار هسته*اي استفاده مي*كنند. اين عنصر از معدود عناصري است كه جهت ايجاد انرژي بمب هسته*اي استفاده مي*شود. اين عنصر خاصيت جالبي دارد: هرگاه يك نوترون آزاد با هسته اين عنصر برخورد كند، هسته به سرعت نوترون را جذب مي*كند و اتم به سرعت متلاشي مي*شود. نوترون*هاي آزاد شده از متلاشي شدن اتم، هسته*هاي ديگر را متلاشي مي*كنند.
زمان برخورد و متلاشي شدن اين هسته*ها بسيار كوتاه است (كمتر از ميلياردم ثانيه ! ) هنگامي كه يك هسته متلاشي مي*شود، مقدار زيادي گرما و تشعشع گاما آزاد مي*كند.
مقدار انرژي موجود در يك پوند اورانيوم معادل يك ميليون گالن بنزين است!
در طراحي بمب*هاي شكافت هسته*اي، اغلب از دو شيوه استفاده مي*شود:
روش رها كردن گلوله:
در اين روش يك گلوله حاوي اورانيوم 235 بالاي يك گوي حاوي اورانيوم (حول دستگاه مولد نوترون) قرار دارد.
هنگامي كه اين بمب به زمين اصابت مي*كند، رويدادهاي زير اتفاق مي*افتد:
1- مواد منفجره پشت گلوله منفجر مي*شوند و گلوله به پائين مي*افتد.
2- گلوله به كره برخورد مي*كند و واكنش شكافت هسته*اي رخ مي*دهد.
3- بمب منفجر مي*شود.
در بمب هيروشيما از اين روش استفاده شده بود. نحوه انفجار اين بمب در شكل زير نمايش داده شده است:
روش انفجار از داخل:
در اين روش كه انفجار در داخل گوي صورت مي*گيرد، پلوتونيم 239 قابل انفجار توسط يك گوي حاوي اورانيوم 238 احاطه شده است.
هنگامي كه مواد منفجره داخلي آتش گرفت رويدادهاي زير اتفاق مي*افتد:
1- مواد منفجره روشن مي*شوند و يك موج ضربه*اي ايجاد مي*كنند.
2- موج ضربه*اي، پلوتونيم را به داخل كره مي*فرستد.
3- هسته مركزي منفجر مي*شود و واكنش شكافت هسته*اي رخ مي*دهد.
4- بمب منفجر مي*شود.
بمبي كه در ناكازاكي منفجر شد، از اين شيوه استفاده كرده بود. نحوه انفجار اين بمب، در شكل زير نمايش داده شده است.
بمب* گداخت هسته*اي: بمب*هاي شكافت هسته*اي، چندان قوي نبودند!
بمب*هاي گداخت هسته*اي ، بمب هاي حرارتي هم ناميده مي*شوند و در ضمن بازدهي و قدرت تخريب بيشتري هم دارند. دوتريوم و تريتيوم كه سوخت اين نوع بمب به شمار مي*روند، هردو به شكل گاز هستند و بنابراين امكان ذخيره*سازي آنها مشكل است. اين عناصر بايد در دماي بالا، تحت فشار زياد قرار گيرند تا عمل همجوشي هسته*اي در آنها صورت بگيرد. در اين شيوه ايجاد يك انفجار شكافت هسته*اي در داخل، حرارت و فشار زيادي توليد مي*كند و انفجار گداخت هسته*اي شكل مي*گيرد. در طراحي بمبي كه در ايسلند بصورت آزمايشي منفجر شد، از اين شيوه استفاده شده بود.
اثر بمب*هاي هسته*اي:
انفجار يك بمب هسته*اي روي يك شهر پرجمعيت خسارات وسيعي به بار مي آورد. درجه خسارت به فاصله از مركز انفجار بمب كه كانون انفجار ناميده مي*شود بستگي دارد.
زيانهاي ناشي از انفجار بمب هسته*اي عبارتند از :
- موج شديد گرما كه همه چيز را مي*سوزاند.
- فشار موج ضربه*اي كه ساختمان*ها و تاسيسات را كاملاً تخريب مي*كند.
- تشعشعات راديواكتيويته كه باعث سرطان مي*شود.
- بارش راديواكتيو (ابري از ذرات راديواكتيو كه بصورت غبار و توده سنگ*هاي متراكم به زمين برمي*گردد. دركانون زلزله، همه*چيز تحت دماي 300 ميليون درجه سانتي*گراد تبخير مي*شود! در خارج از كانون زلزله، اغلب تلفات به خاطر سوزش ايجادشده توسط گرماست و بخاطر فشار حاصل از موج انفجار ساختمانها و تاسيسات خراب مي*شوند. در بلندمدت، ابرهاي راديواكتيو توسط باد در مناطق دور ريزش مي*كند و باعث آلوده شدن موجودات، آب و محيط زندگي مي**شود.
دانشمندان با بررسي اثرات مواد راديواكتيو روي بازماندگان بمباران ناكازاكي و هيروشيما دريافتند كه اين مواد باعث: ايجاد تهوع، آب*مرواريد چشم، ريزش مو و كم*شدن توليد خون در بدن مي*شود. در موارد حادتر، مواد راديواكتيو باعث ايجاد سرطان و نازايي هم مي*شوند. سلاح*هاي اتمي داراي نيروي مخرب باورنكردني هستند، به همين دليل دولتها سعي دارند تا بر دستيابي صحيح به اين تكنولوژي نظارت داشته باشند تا ديگر اتفاقي بدتر از انفجارهاي ناكازاكي و هيروشيما رخ ندهد.